Effectieve innovatie? Slow and steady wins the race

De hype rond innovatie en legal tech begint wat af te nemen, zien Els Boonacker en Harm Cammel van Voxius. En dat is goed, want er is nu meer aandacht voor waar het om moet gaan: niet om steeds nieuwe tools, maar om wat organisaties en hun klanten echt nodig hebben en hoe bedrijfsjuristen hun dienstverlening daarop kunnen afstemmen.

Ja, de rol van bedrijfsjuristen is aan het veranderen, zegt Els Boonacker, consultant bij Voxius, die tijdens de paneldiscussie over innovatie op het NGB-congres als moderator zal optreden. Maar bij die veranderende rol zijn niet de mogelijkheden die legal tech biedt leidend. “De echte verandering is dat er de laatste jaren een veel beter besef is van de behoeften van degene voor wie je werkt. In plaats van innovatiegedreven door tools en technologie, begint steeds meer door te dringen dat je moet beginnen bij een grondig begrip van wat je klant, en de organisatie, daadwerkelijk nodig heeft.”

Het grotere plaatje
Daarom is het als bedrijfsjurist van belang om je ervan bewust te zijn wie je klant is en hoe zijn of haar vraag past in het grotere plaatje. Krijg je een juridisch-technische vraag, dan ben je tegenwoordig niet meer klaar met het geven van een juridisch-technisch antwoord, zegt Boonacker. “Nee, je moet goed nadenken over de klant, zijn werkwijze en de context waarin de vraag gesteld wordt. Het is belangrijk om de bedrijfsvoering te begrijpen, zodat je kunt zien waar het beter kan.”
Denk dus niet vanuit de technologie, benadrukt Cammel, maar vraag je af: wat is de achterliggende waarde voor de klant en hoe kunnen we daar zo goed mogelijk op aansluiten? Het antwoord op die vragen kán deels technologie zijn, maar meestal spelen vooral ook andere facetten. Het gesprek daarover is belangrijk, ook voor succesvolle acceptatie van veranderingen. “Loop je tegen iets aan dat beter kan, ga dan eerst praten met interne klanten, begrijp wat ze belangrijk vinden en hoe daar op aan te sluiten. Kijk ook welke kennis en kunde er is en wat je nog moet ontwikkelen.”
Een probleem is dat de meeste juristen te druk zijn om hun hoofd boven water te houden, en geen tijd hebben om naar de oorzaak daarvan te kijken. “Het is echt belangrijk om af en toe een stapje terug te doen, te kijken waaróm het water je aan de lippen staat. Pas dan kun je bepalen wat de juiste oplossing is. Het is belangrijk om hier tijd voor vrij te maken, alleen zo kun je gericht de juiste stappen maken.”

Repeterende klussen verdwijnen
Legal tech kán een hulpmiddel zijn om de manier waarop wordt gewerkt te verbeteren. “Er komen allerlei tools en diensten beschikbaar die onderdelen van het werk makkelijker kunnen maken. Hierdoor krijgen juristen meer tijd voor de werkelijk juridisch complexe afwegingen.” De mogelijkheden verschillen per vakgebied, zegt Cammel. “Bij litigation bijvoorbeeld kunnen tools helpen sneller en grondiger onderzoek te doen, op het gebied van contracting en compliance komen er meer middelen die delegeren naar de business vergemakkelijken.”
Leuke bijkomstigheid: de mogelijkheden om jezelf te ontwikkelen als jurist nemen ook toe. Sommige juridische rollen blijven grotendeels vaktechnisch, maar in andere rollen wordt bijvoorbeeld kennis van processen en het stimuleren van juist gedrag  een belangrijk onderdeel. Dat geeft veel meer ruimte voor eigen ontwikkeling in lijn met waar je belangstelling ligt.
Boonacker benadrukt dat het bij de keuze van hulpmiddelen belangrijk is om te kijken naar praktisch gebruik. “Er zijn allerlei flitsende tools, maar probeer zo dicht mogelijk aan te sluiten bij wat medewerkers al kennen. Let op gebruiksgemak, dingen die intuïtief te gebruiken zijn. Veel oplossingen kun je integreren in Outlook. Dat lijkt technisch misschien wat minder sexy dan een nieuwe tool van een startup, maar het vergroot wel de kans op succesvol gebruik.”

Coderen
Om futureproof te zijn als bedrijfsjurist is het belangrijk je bewust te zijn van de mogelijkheden die er zijn én om voor het gebruik daarvan open te staan. Boonackers advies voor succesvolle innovatie: “Kijk samen met je collega’s goed wat je nodig hebt, en innoveer in stapjes. Het hoeft niet in één keer, slow and steady can win this race.”
Het is ook niet zo dat iedere jurist zelf de achterliggende techniek van de innovaties moet beheersen of moet kunnen coderen. “Zeker niet. Zie het als de apps op je telefoon, die helemaal onderdeel van je dagelijks leven zijn geworden. Zo’n app hoef je ook technisch niet te snappen, zolang je maar weet welke functionaliteit hij biedt en hoe je hem praktisch gebruikt. Hetzelfde geldt voor de mogelijkheden die legal tech biedt. Je moet de bereidheid hebben om ermee te werken en je werkwijze aan te passen.”
Alle aandacht voor innovatie is goed en gelukkig is er dus intussen ook besef dat dat gericht en geleidelijk gaat in plaats van met een big bang, aldus Boonacker en Cammel. “Het vergt tijd en aandacht om dienstverlening goed en klantbewust te ontwikkelen. Maak gericht en constant kleine stapjes, dan kun je optimaal aansluiten bij wat je klanten en je organisatie nodig hebben en comfortabel vinden. Want dáár gaat het om.”

Download het artikel